پيش از اختراع تلويزيون، راديو به عنوان وسيله سرگرم كننده، خانه ها و محل كار بسيارى از مردم را بدون جنگ و خونريزى تسخير كرده بود. اما با آمدن تلويزيون- كه علاوه بر صدا تصوير هم داشت- كمى از رونق راديو كاسته شد ولى به هيچ وجه هنوز صحبت از انقراض آن نيست. تلويزيون اكنون جزيى از لوازم ضرورى زندگى است و ممكن است منزلى پيدا نكنيم كه نوعى تلويزيون، كوچك يا بزرگ، سياه و سفيد يا رنگى نداشته باشد. اما بزرگترين اشكال اين دو رسانه جمعى اين است كه آنچه بيننده مى خواهد از آن پخش نمى شود بلكه آنچه به نظر صاحبان و گردانندگان آن جالب يا لازم است روى آنتن مى رود و اين روزها هم كه به حد تنفرانگيزى در اول، وسط و آخر برنامه هاى چندان جذاب و سرگرم كننده، آگهى هاى بازرگانى ناشيانه، مزاحم و بيش از حد تكرارى گنجانده مى شود. شايد فلسفه ساخت ضبط و پخش هاى نوار، ويديوهاى معمولى و ديجيتالى و همچنين ابزارى موسوم به تى وو TiVo هم همين بوده است كه مردم از ميان آثار هنرى و سرگرم كننده، آثار مورد علاقه خود را انتخاب كرده و در منزل، خودرو و در بعضى شرايط در محل كار از آن لذت ببرند. از دهه ۱۹۸۰ با توليد انبوه كامپيوترها و كوچك شدن در حدى كه امكان استفاده از آن در منازل و دفاتر كار فراهم آمد وسيله ديگرى به جمع رسانه ها اضافه شد چون كامپيوتر از طريق خطوط تلفن و به وسيله اينترنت علاوه بر رد و بدل كردن صدا و تصوير، متن را نيز به طور همزمان انتقال مى داد از اين رو نام چندرسانه اى را به خود گرفت. اكنون اين وسيله به محل ذخيره متن، عكس، موسيقى، فيلم سينمايى، تصاوير ويديويى و شوهاى تلويزيونى تبديل شده و روز به روز وسايلى مثل راديو، تلويزيون، ويديوهاى ديجيتالى، گيرنده هاى امواج ماهواره اى و غيره در يك كامپيوتر جمع شده اند. هر كسى به تناسب نياز و درآمدش كامپيوترى تهيه مى كند كه مى تواند به هر يك از ابزارهاى نامبرده مخبر شود. تيم ناتك مقاله اى را در ۲۱ آوريل (اول ارديبهشت ۱۳۸۴) در نيويورك تايمز اينترنتى منتشر كرد كه به نسل جديد كامپيوترها و نقش  آن به عنوان وسيله سرگرم كننده پرداخته است. اين مقاله به خواننده كمك مى كند تا با مفاهيم و وسايل جديد در حوزه وسايل سرگرم كننده مربوط به كامپيوتر آشنا شود. خلاصه اين مقاله از اين قرار است:

در حال حاضر كامپيوترهايى كه در منازل و دفاتر كار مردم در سرتاسر دنيا در حال كار كردن هستند سرعت پردازش و حافظه كافى براى نيازهاى واقعى مردم ندارند فايل هاى حجيم تصاوير ويديويى، شوهاى تلويزيونى و فيلم هاى سينمايى براى اجرا نياز به پردازنده هاى پرسرعت دارند و اگر قرار باشد مردم به راحتى بتوانند اين فايل ها را در جايى امن ذخيره كنند و هر وقت خواستند احضار كنند نياز به حافظه بسيار زياد است. به هرحال در چند سال گذشته سى دى ها و دى وى دى ها نشان داده اند كه خيلى قابل اعتماد نيستند و ممكن است بعد از دو يا سه سال محتويات آن غيرقابل استفاده شود (به اصطلاح باز نشود) سازندگان و تامين كنندگان اينگونه ابزارها نيز نياز بازار را دريافته اند و اكنون نسل جديدى از كامپيوترها در راهند كه دو ويژگى بسيار مهم دارند. يكى آنكه سرعت پردازش بالا و حافظه بسيار زياد براى ضبط، ذخيره و نگهدارى فايل هاى بسيار بزرگ دارند و ويژگى دوم و مهمتر آن اين است كه مى توان اين كامپيوترها را به صفحه نمايش هاى بزرگ معروف به «وضوح بالا» يا high-definition و بلندگوهاى بسيار قوى وصل كرد و از طريق «كنترل راه دور يا همان ريموت» به سادگى فشردن چند دكمه از فايل هاى مورد علاقه- عكس، تصوير ويديويى، شوهاى تلويزيونى و فيلم هاى سينمايى- لذت برد .

كامپيوترهاى جديد كه به بازار مى آيند ممكن است يكى از دو پردازشگر معروف يعنى پنتيوم يا اتلان بهره بگيرند. كارت هاى گرافيك اين كامپيوترها در نوع خود جديدترين به حساب مى آيند و ويژگى ديگر اين كامپيوترها تيونرهاى راديويى و تلويزيونى است كه ممكن است بيش از يكى باشد چون بسيارى از كاربران هنگام پخش يا اجراى يك كانال راديويى يا تلويزيونى ممكن است در حال ضبط كردن يك كانال ديگر باشند [فرض كنيد در يك ساعت به خصوص هم مهمترين رويداد ورزشى از يك كانال پخش مى شود و همزمان در كانالى ديگر فيلم سينمايى مورد علاقه روى آنتن است. در اين حالت كاربر رويداد ورزشى مورد علاقه خود را دنبال مى كند در حالى كه تيونر دوم در حال ضبط فيلم سينمايى است. به اين ترتيب بعد از تمام شدن آن رويداد ورزشى، كاربر در فرصت مناسب مى تواند فيلم ضبط شده را تماشا كند.] ويژگى ديگر اين كامپيوترها حافظه هاى بسيار بزرگ و فضاى كانى روى هارد درايو كامپيوتر است به طورى كه اگر كاربر بخواهد مى تواند ساعت   هاى طولانى به ضبط برنامه هاى تلويزيونى مورد علاقه اش بپردازد. مايكروسافت نيز ويژگى هاى خاصى به ويندوز اكس پى خود افزوده و نام «مدياسنتر» روى آن گذاشته است. اين سيستم عامل مخصوص كامپيوترهاى جديد با قدرت  پردازش بالا و حافظه بسيار زياد طراحى شده تا كاربر به راحتى آثار و محصولات سرگرم كننده اش را در كامپيوتر اداره كند (يعنى به درستى ضبط و نگهدارى كند).

از همه اينها مهمتر اين است كه به خاطر ويژگى «بدون سيم بودن» آن ديگر لازم نيست حتماً كامپيوتر از طريق سيم به صفحه نمايش، تلويزيون و بلندگوها وصل باشد. حتى اگر كامپيوتر در اتاق مطالعه و صفحه نمايش در اتاق  نشيمن باشد نيازى به اتصال آن از طريق سيم نيست و نيازى هم نيست كه فرد پاى كامپيوتر بنشيند و از طريق صفحه كليد و موشواره (موس) موسيقى يا فيلم مورد علاقه اش را به اجرا در آورد. يك «كنترل از راه دور»  يا ريموت تعبيه شده است كه از همان اتاق  نشيمن به كامپيوتر اتاق مطالعه دستور مى دهد و صفحه نمايش اتاق نشيمن خواست كاربر را به اجرا در مى آورد. حتى كاربران مى توانند از طريق كامپيوتر همراهشان فايل هاى مورد علاقه شان را روى صفحه نمايش اتاق نشيمن به اجرا درآورند.

شركت سونى ژاپن كامپيوترهايى به نام Vaio RA توليد كرده كه قيمت اوليه آن ۱۷۹۹ دلار است [اما ترديد نداشته باشيد كه به زودى ارزان مى شوند] و به همين منظور (يعنى كامپيوتر مخصوص سرگرمى) راهى بازار كرده است. پردازشگر آن پنتيوم از كمپانى اينتل است و رم آن (حافظه مخصوص پردازش كامپيوتر) يك گيگابايت است. حافظه  اى كه مى توان روى آن فايل ذخيره كرد حداقل ۳۲۰ گيگابايت است (جهت مقايسه مى توان گفت به اندازه ۴۰۰ عدد سى دى مى توان روى اين كامپيوتر اطلاعات اعم از متن، صوت و تصوير ذخيره كرد. از ويژگى هاى اين محصول سونى اين است كه بلندگوهاى آن مدل A5.1 است كه مخصوص سالن هاى نشيمن و پذيرايى بزرگ است و صدايى شبيه به سالن سينما در سالن نشيمن منزل ايجاد مى كند. سيستم خنك كننده اين كامپيوتر «فن» نيست بلكه نوعى سيستم خنك كننده مايع تعبيه شده تا صداى كامپيوتر را به حداقل برساند و صداى مزاحم در حد صفر باشد.

اگر وسع شما به ۱۸۰۰ دلار نمى رسد با تقريباً نصف آن هم مى توانيد به كامپيوترهاى «گيت وى» بسنده كنيد كه ۱۰۰۰ دلار قيمت دارد و مجهز به پردازشگر پنتيوم ،۴ مدياسنتر مايكروسافت، يك گيگابايت رم و ۲۵۰ گيگابايت فضا براى ذخيره سازى فايل هاى مورد نياز كاربر است. تيونر مخصوص راديو و تلويزيون، ضبط و پخش دى وى دى، بلندگوهاى مخصوص، صفحه كليد بى سيمى و «كنترل» هم در بسته بندى همين كالا عرضه شده است.

براى مشترى ها يا كاربرانى كه در آپارتمان هاى كوچك يا خوابگاه هاى دانشجويى زندگى مى  كنند و مى خواهند اين عضو سرگرم كننده خانواده فضاى كمترى اشغال كند كامپيوترهاى همراهى تعبيه شده كه همان دو ويژگى اصلى يعنى پردازش سريع و گنجايش بسيار زياد براى حفظ اطلاعات مورد علاقه، بيشتر از ساير ويژگى ها مدنظر قرار گرفته است. در اين عرصه شايد گزينه توشيبا مدل Qosmio به لحاظ قابليت بهتر از ساير رقبا باشد، اما به لحاظ قيمت چندان دانشجويى نيست (۲۵۹۹ دلار)، صفحه نمايش آن ۱۷ اينچ كريستال مايع (يا همان ال سى دى) و مدل Tru Brite است. با اين ويژگى كه برخلاف ساير صفحه نمايش هاى ال سى دى كه از زواياى مختلف تاريك و از روبه رو واضح هستند، تروبرايت تصوير واضح از زواياى مختلف ارائه مى كند. يك ايراد ديگر در ساير كامپيوترهاى همراه وجود دارد و آن صداى بسيار بى كيفيت ناشى از بلندگوهاى معمولى است كه در مدل Qosmio برطرف شده است چون بلندگوى آن هر چند كه مثل سابق روى خود كامپيوتر همراه جاسازى شده اما اين بار محصول كارخانه «هارمون كاردون» مورد استفاده قرار گرفته كه به لحاظ كيفيت صدا در حال حاضر سرآمد موارد مشابه است. يك ايراد ديگرى كه در اين كامپيوتر همراه برطرف شده است اين است كه لازم نيست براى گوش دادن به موسيقى، سيستم عامل روشن شده و به اصطلاح بالا بيايد. اگر سى دى، دى وى دى يا كانال تلويزيونى را بخواهيم لازم نيست ويندوز بالا بيايد. آنچه كمپانى معروف Dell عرضه كرده بيشتر از آن كه هدفش از سرگرمى عكس، تصوير ويديويى، فيلم سينمايى يا شوى تلويزيونى باشد جنبه بازى را در سرگرمى هدف قرار داده است. دو ويژگى صفحه نمايش ۱۷ اينچ با وضوح بالا و عدم نياز به بالا آمدن ويندوز هنگام گوش كردن به سى دى يا دى وى دى مشابه Qosimo توشيباست اما ويژگى منحصر به فرد آن كارت گرافيكى فوق پيشرفته آن است كه از كمپانى NVIDIA است. (كارت گرافيك ۲۵۶ مگابايت). قابليت منحصر به فرد اين كارت گرافيك اين است كه از عهده پردازش دو كار همزمان برمى آيد يعنى كاربر مى تواند خودش روى صفحه نمايش كامپيوتر همراه بازى انجام دهد در حالى كه تصاوير ويديويى يا شوى تلويزيونى را روى يك صفحه نمايش خارجى مثلاً صفحه نمايشى كه در

اتاق نشيمن يا پذيرايى وجود دارد به اجرا درآورد. محصول كمپانى هولت پاكارد كه Z545 نام دارد و ۱۷۹۹ دلار قيمت آن است بيشتر شبيه ضبط و پخش هاى استريو است تا كامپيوتر. به لحاظ داشتن صفحه كليد بى سيمى مشابه ساير كمپانى هاست اما ويژگى منحصر به فرد اين محصول اين است كه ۲۰۰ گيگابايت فضا روى هارد درايو در اختيار گذاشته و ۱۶۰ گيگابايت آن قابل حمل در نظر گرفته شده است يعنى به مثابه يك كول ديسك يا حافظه ۱۶۰ گيگابايتى است كه كاربر مى تواند همراه خود داشته باشد و اطلاعات مورد نيازش را ميان منزل، محل كار يا هر جاى ديگر جابه جا كند. تيونر راديو، تيونر تلويزيونى دوبل [دو كار همزمان انجام مى دهد] رم ۵۱۲ قابل ارتقا به ۲ گيگابايت از ويژگى هاى ديگر آن است. يك ويژگى ديگر آن اين است كه اطلاعات اين كامپيوتر سرگرم كننده، قابل جابه جايى به ipAQ است. ]حتماً مى دانيد كه اين روزها وسايل الكترونيكى قابل حمل كه توانايى پخش موسيقى، انتقال اطلاعات و غيره را دارند، بسيار رونق گرفته اند. هر شركتى كه در حوزه ابزار الكترونيكى فعاليت مى كند محصولى را عرضه كرده كه مردم مى توانند در فروشگاه هاى لوازم خانگى و الكترونيكى مشاهده كنند. آى پك نيز ساخت كمپانى هولت پاكارد يا اچ پى است كه در اين حوزه عرضه شده است.

از ميان ساير شركت هايى كه به اندازه سونى، دل و هولت پاكارد از شهرت برخوردار نيستند اما صابون رقابت را به تن ماليده اند مى توان به شركت ايلين ور Alienware اشاره كرد كه مدل DHS5 به قيمت ۱۷۵۸ دلار را عرضه كرده است. اين كامپيوتر از پردازشگر اتلان از كمپانى AMD استفاده كرده اما فقط ۸۰ مگابايت حافظه در نظر گرفته در عوض دو ويژگى منحصر به فرد دارد كه ممكن است براى مشترى ها جاذبه داشته باشد. يكى آن كه سه تيونر مخصوص تلويزيون دارد و صداى آن دالبى ديجيتال است. اين كمپانى هم در حوزه سرگرمى بيشتر بازى هاى كامپيوترى را هدف قرار داده است و مهمترين ويژگى آن كه مى تواند اين كامپيوتر را از محصول دل متمايز كند فناورى «ديسكاور كونسول» DiscoverConsole است. اين فناورى كار را براى كودكان و نوجوانان راحت كرده است. كافى است سى دى يا دى وى دى بازى جديد را وارد اين دستگاه كنيد، ديگر نصب بازى تنظيم صوت، گرافيك و ساير موارد به عهده اين فناورى جديد است و ديگر كودكان و نوجوانان دغدغه در مورد «نيامدن بازى» ندارند! همين كه سى دى را وارد دستگاه مى كنند بعد از مدت خيلى كوتاه مى توانند بازى را شروع كنند.

اكثر سازندگان كامپيوترهاى مخصوص سرگرمى در خانواده «مدياسنتر»، ويندوز اكس پى مايكروسافت را برگزيده اند، به خصوص كه جاى صفحه كليد و موشواره را «كنترل از راه دور يا ريموت» گرفته است. اين كنترل به قدرى ساده ساخته شده است كه حتى كوچك ترين افراد خانواده يا پيرترين آنها به راحتى ياد مى گيرند كه چگونه به بخش تلويزيون و تيونر آن بروند يا آن كه چگونه موج راديو مورد علاقه خود را پيدا كنند، عكس ها و آلبوم خانوادگى را مرور كنند يا آن كه بازى را شروع كنند.

اين عضو سرگرم كننده خانواده چندان خالى از اشكال نيست. بزرگ ترين عيب آن اين است كه اگر كامپيوترتان خراب شود در عمل از تلويزيون هم محروم هستيد. اما واقعيت اين است كه يك خانواده ممكن است ۲۰ سال از يك تلويزيون استفاده كنند بدون آن كه حتى يك بار مجبور باشند به تعميرگاه مراجعه كنند اما كسانى كه با كامپيوتر و ويندوز سر و كار داشته اند مى دانند كه عيب و ايرادهاى آن بى شمار و رفع آن گاهى بسيار پيچيده است. حالا تصورش را بكنيد وسط يك رويداد ورزشى مهم يا سريال مورد علاقه كامپيوترتان به اصطلاح «هنگ كند»! [hang به معنى آويزان يا حلق آويز كردن است اما در اصطلاح كامپيوتر يعنى متوقف شدن ناگهانى كامپيوتر كه مستلزم راه اندازى دوباره دستگاه است كه معمولاً چند دقيقه اى طول مى كشد و طبيعتاً خشم كاربر را در پى دارد. هنگ كردن جزيى از طبيعى ترين اشكالات كامپيوترها است.] اما خوشبختانه سازندگان كامپيوتر فكر اينجا را هم كرده اند طورى   كه اگر كامپيوتر با يك عيب يا ايراد مواجه شود تيونر تلويزيون از مدار كامپيوتر خارج شده و به طور مستقل به كار خود ادامه مى دهد. فقط اگر در حال ضبط كردن برنامه اى روى حافظه كامپيوتر باشد طبيعى است كه متوقف خواهد شد. در عوض موهبت تماشاى تلويزيون از طريق تيونر متصل به كامپيوتر اين است كه كاربر مى تواند به كامپيوتر خود برنامه بدهد تا راهنماى برنامه ها را از اينترنت به طور خودكار بگيرد (دانلود كند) و به كامپيوتر خود برنامه بدهد كه در ساعت هاى پخش برنامه هاى تلويزيونى مورد علاقه به حالت آماده باش بوده و آن برنامه  ها را ضبط كند، حتى اگر خود كاربر حضور نداشته باشد. كافى است در ساعت هايى كه برنامه مورد علاقه كاربر پخش مى شود كامپيوتر روشن و به حال آماده باش يا Stand by قرار گرفته باشد، كامپيوتر براساس برنامه كاربر و به طور خودكار به ضبط برنامه ها روى حافظه كامپيوتر مى پردازد. در فرصت مقتضى هم مى توان به تماشاى آن پرداخت. نسل جديد كامپيوترها تصاوير واضح ترى در اختيار مى گذارند. شايد در ذهن مردم هنوز تصاوير بى كيفيت سى دى ها روى كامپيوتر باقى مانده باشد اما كيفيت تصاوير كامپيوترهاى جديد حتى از تلويزيون هاى كنونى شفاف تر و بى نقص تر خواهد بود. مدياسنتر مى تواند دو برنامه جداگانه ضبط كند و يك برنامه تلويزيونى را به نمايش بگذارد. تصاوير آن نيز از تصاوير تلويزيون هاى عادى واضح تر و بى عيب تر است. وقتى كه يك سريال يا فيلم به ذائقه بيننده خوش مى آيد به راحتى مى تواند به تمام اطلاعات در مورد سازندگان، بازيگران كارگردان و تهيه كننده يا فيلمنامه آن از طريق اينترنت دسترسى پيدا كند. بسيارى از اطلاعات مربوط به يك خواننده، آلبوم هاى گذشته و ساير موارد را مى توان به راحتى به كمك مدياسنتر مايكروسافت پيدا كرد. با اين همه ويژگى، تلويزيون در خانه تبديل به يك جعبه كسالت بار مى شود. جعبه اى كه روزگارى صفت جادويى را با خود يدك مى كشيد در بسيارى از منازل و دفاتر كار جاى خود را به كامپيوتر و صفحه نمايش آن داده است چون حداقل كاربر مى تواند انتخاب كند و از آثار يا محصولاتى استفاده كند كه به ذائقه اش نزديك است.

نويسنده: فرزاد دانش

منبع: روزنامه شرق 10/2/84

+ نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه دهم اردیبهشت ۱۳۸۴ و ساعت 18:36 |